Wizytówka miasta Toruń

Toruń wspólnie z Bydgoszczą pełni rolę miasta wojewódzkiego w kujawsko-pomorskim. Położony jest nad Wisłą, pomiędzy Kujawami, a ziemią chełmińską. W przeszłości, lokacja ta zapewniała ludziom świetne warunki naturalne oraz dostęp do Bałtyku drogą wodną. Sytuacja czyniła miasto jednym z ważniejszych punktów szlaku komunikacyjnego, co szybko przeobraziło Toruń w znaczący ośrodek handlowy na ziemiach polskich.

Obecnie Toruń jest siedzibą Urzędu Marszałkowskiego i sejmiku województwa, jednak to, co czyni go wyjątkowym miastem znanym na całym świecie, zawdzięcza unikatowej tradycji wyrabiania Toruńskich Pierników. Pierwsze wzmianki dotyczące piernikarskiego kultu w Toruniu pochodzą z końca XIII wieku. Geneza nazwy wywodzi się od dodawanej do przysmaku, pieprznej przyprawy korzennej, zwanej po staropolsku pierną. Dziś kontynuatorem rzemiosła piernikarskiego w Toruniu jest Kopernik, znana dobrze w kraju, oraz za granicą fabryka wyrobów cukierniczych.

Dodatkowym atutem Torunia jest fakt, iż autor jednego z najbardziej rewolucyjnych w dziejach ludzkości odkrycia, Mikołaj Kopernik, urodził się właśnie tutaj. Średniowieczny twórca teorii heliocentrycznej na zawsze wpisał się do kart historii całej planety, a w samym mieście aktywnie badania prowadzi Centrum Astronomii.

Warto również podkreślić, iż Toruń, jako wielowiekowe miasto, skupia ogromną ilość elementów dziedzictwa kulturowego w zakresie architektury gotyckiej. Oficjalnym hasłem, zachęcającym turystów do licznych wizyt jest : "Toruń, gotyk na dotyk". Cały zespół Starówki wpisany został w 1997 roku do międzynarodowego rejestru zabytków UNESCO, a uznawany za jedno z najpiękniejszych i urokliwych miejsc w kraju, jest zarazem charakterystyczną wizytówką Polski w świecie.

Kalendarium

[ Góra strony ]

• 1233 - Założenie osady Stary Toruń
• 1226 - Sprowadzenie Zakonu Krzyżackiego przez Konrada Mazowieckiego, by pomóc w walce z Prusami
• 1260 - Początki rozkwitu miasta, życia kulturalnego
• 1466 - Koniec Wojny Trzynastoletniej, podpisanie traktatu pokojowego w Toruniu
• 1500 - Pierwszy toruński stały most na Wiśle
• 1629 - I najazd Szwedów na miasto, silne fortyfikacje powstrzymały szturm
• 1645 - II najazd Szwedów ustanowił miasto siedzibą szwedzkiego gubernatora
• 1724 - "Tumult toruński" prześladowania luterian w Toruniu
• 1793 - Włączenie miasta do zaboru pruskiego, XIX wiek zapoczątkował okres odbudowy i postępu urbanizacyjnego
• 1918 - Przyłączenie Torunia do Polski, jako stolicy województwa pomorskiego
• 1939 - Początek II wojny światowej, okupacja niemiecka do momentu wkroczenia wojska radzieckiego do miasta w 1945 roku
• 1945 - Utworzenie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Warto zobaczyć - Zabytki w Toruniu

[ Góra strony ]

• Brama Mostowa. Zachowana do dziś brama miejska pochodząca z XV wieku. Nazwę zawdzięcza trasie wyznaczającej drogę do miasta przez most na Wiśle
• Barbakan. Wchodzi w skład jednego z najstarszych systemów fortyfikacyjnych w kraju, początki budowy toruńskich murów obronnych sięgają XIII wieku. Barbakan wzniesiony został opodal Bramy Starotoruńskiej. Wysoka na kilkanaście metrów, potężna wieża miała pomagać mieszkańcom w przypadkach wrogich najazdów ma Toruń
• Cmentarz Świętego Jerzego. Powstał w 1811 roku i jest najdawniejszą zachowaną nekropolią w mieście. Przeważająca część nagrobków powstała w początkach XX wieku, nie mniej jednak najstarszy zachowany grób zaprojektowany w stylu neoklasycystycznym pochodzi z 1826 roku. Cmentarz jest miejscem pochówku znanych i cenionych mieszkańców Torunia. Spoczywa tu wielu wybitnych profesorów Uniwersytetu Toruńskiego, między innymi pierwszy rektor, Ludwik Kolankowski
• Dom Kopernika. Pochodzącą z XV wieku kamienicę uważa się za miejsce narodzin wybitnego astronoma Mikołaja Kopernika. Budynek jest typowym przykładem architektury gotyckich kamienic kupieckich
• Dwór Artusa. Pochodzący z końca XIX wieku stworzony był na wzór patrycjuszowskiego dworu z 1386 roku. Obecnie w budynku odbywają się wydarzenia kulturalne
• Kamienica Pod Gwiazdą. Szczyt budynku ozdobiony jest figurą w kształcie gwiazdy, stąd też bierze swoją nazwę. Kamienica, której początki budowy sięgają XIII wieku, wielokrotnie była przebudowywana, jednak ostatni generalny remont w 1995 roku przywrócił budynkowi dawny kształt i mieszczański charakter architektury średniowiecza
• Krzywa Wieża. Baszta miejska powstała w średniowieczu, odchylona od pionu o około 1,5 metra. Jest jednym z najbardziej charakterycznych elementów toruńskiej Starówki. Dodatkowo, na przełomach wieków stała się symbolem grzechu, rozpowszechnionym za sprawą legendy związanej z basztą. Według opowieści wieża zbudowana została przez zakonnika, rycerza, który zakochał się w jednej z mieszkanek Torunia. Karą za złamanie reguł zakonu było wzniesienie Krzywej Wieży
• Pomnik Mikołaja Kopernika. Ponad 2,5 metrowa rzeźba wykonana z brązu przez niemieckiego artystę Fryderyka Tiecka w 1853 roku. Na cokole pomnika widnieje łaciński napis upamiętniający odkrycie astronoma: "Mikołaj Kopernik. Toruńczyk. Ruszył Ziemię, wstrzymał Słońce i Niebo". Dzieło powstało z inicjatywy Kopernikańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, większą część kosztów związanych z utworzeniem pomnika, pokrył Fryderyk Wilhelm IV, ówczesny władca Prus
• Ruiny zamku krzyżackiego. Zamek powstał na początku XIV wieku, a pierwotnie pełnił funkcję siedziby komtura (zwierzchnika zakonnego). Ówczesny konflikt Torunian z Krzyżakami doprowadził do całkowitego zburzenia budowli, zachowane elementy konstrukcji są obecnie własnością Muzeum Okręgowego w Toruniu

Administracyjny Podział Torunia

[ Góra strony ]

Toruń nie posiada prawnego podziału dzielnicowego. Podział terenu wyznaczają osiedla, z których można wyróżnić czternaście największych:

Osiedla położone nad prawym brzegiem Wisły:

• Bielawy Grębocin
• Bydgoskie I
• Bydgoskie II
• Chełmińskie
• Jakubskie Mokre
• Kaszczorek
• Rubinkowo
• Skarpa
• Staromiejskie
• Wrzosy

Osiedla położone nad lewym brzegiem Wisły:

• Czerniewice
• Podgórze
• Rudak
• Stawki

Kultura

[ Góra strony ]

Teatr

• Teatr Baj Pomorski. Był pierwszym teatrem lalek na Pomorzu. Zorganizowany został z inicjatywy Ireny Pikiel-Samorewiczowej, która w 1945 roku uzyskała zgodę Ministerstwa Kultury i Szkoły na założenie placówki. Od tego czasu teatr znacznie poszerzył repertuar, poza tradycyjną sceną lalkową proponuje widzowi wiele nowatorskich aranżacji, a szeroki zakres projektów i programów artystycznych pozwala mu na dotarcie do różnych grup widzów
• Teatr im.Wilhelma Horzycy. Budynek teatru liczy sobie sto lat, pierwotnie służył jako teatr niemiecki, jednak od 1920 roku scena przejęta została przez zawodowy zespół polski. Od 16 lat instytucja organizuje Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Kontakt"

Więcej ...

Galerie

• Wozownia. Od ponad 50 lat galeria prowadzi działalność wystawienniczą oraz edukacyjną. Można tu znaleźć unikatowe kolekcje medalierskie oraz dzieła najsłynniejszych polskich grafików współczesnych. Galeria prowadzi również wykłady dotyczące historii sztuki, warszaty malarskie, organizuje pokazy plenerowe
• Pinxit. Prywatna Galeria Sztuki Nowoczesnej. Malarstwo i rzeźba artystów współczesnej awangardy, m.in.: Tadeusza Dominika, Stefana Gierowskiego, Jacka Sroki, Jana Dobkowskiego

Więcej ...

Muzyka

• Toruńska Orkiestra Symfoniczna. Ważnym aspektem działalności Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej jest edukacja muzyczna dzieci i młodzieży, obejmująca swym zasięgiem nie tylko Toruń, ale również teren województwa kujawsko-pomorskiego

Więcej ...

Muzea

• Muzeum Etnograficzne. Działa już od ponad 50 lat i posiada ponad 60 tysięcy muzealiów. Aktywnie współpracuje z instytucjam etnograficznymi w kraju, oraz za granicą. Prowadzi działalność popularyzacyjną (Międzynarodowe Spotkania Kapel Ludowych, Święto Piernika). Pod opieką muzeum znajdują się także Parki Etnograficzne w Toruniu oraz Kaszczorku
• Muzeum Okręgowe. Pierwsze zbiory muzealne w Toruniu powstały już pod koniec XVI wieku, w jednym z toruńskich gimnazjów. Dały one początek ogromnej instytucji muzealnej, składającej się obecnie z dziesięciu jednostek organizacyjnych
• Muzeum Przyrodnicze. Działa przy Wydziale Nauk Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Więcej ...

Media

• Gazeta Pomorza i Kujaw "Nowości"
• Polskie Radio Pomorza i Kujaw (PiK)

Kino

• Cinema City. Oddział w Toruniu
• Orzeł. Należące do sieci kin studyjnych, działa na terenie Torunia prawie 60 lat. Znajduje się na obszarze toruńskiej Starówki wpisanej na listę zabytków UNESCO
• Niebieski Kocyk. Kino działające przy toruńskim klubie studenckim "Od Nowa". Kino jest organizatorem międzynarodowego festiwalu "Młode Kino Europejskie"

Więcej ...

Edukacja

[ Góra strony ]

Uczelnie Państwowe

• Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Uniwersytet istnieje od 1945 roku. W ostatnich latach nastąpiło połączenie placówki z Akademią Medyczną im. Ludwika Rydgiera w Bydgoszczy (obecne Collegium Medicum UMK), co zaowocowało powstaniem największej, państwowej uczelni w województwie
• Kolegium Pracowników Służb Społecznych w Toruniu. Trzyletnia nauka w kolegium pozwala na uzyskanie tytułu licencjata pedagogiki o specjalności praca socjalna

Więcej ...

Uczelnie Prywatne

• Toruńska Szkoła Wyższa. Kształci ludzi na kierunkach administracji i stostunków międzynarodowych. Pomimo, iż jest szkołą niepubliczną, możliwe jest nieodpłatne korzystanie z oferty edukacyjnej
• Wyższa Szkoła Bankowa.Szkoła oferuje studia licencjackie, magisterskie oraz podyplomowe związane z gospodarką rynkową i biznesem. W 2007 uczelnia uznana została przez tygodnik Wprost za najlepszą szkołę w kujawsko-pomorskim

Więcej ...

Nietuzinkowe Postaci

[ Góra strony ]

• Kopernik Mikołaj. Twórca teorii heliocentrycznej, urodzony w Toruniu w 1473 roku. "Wstrzymał słońce, ruszył ziemią", zwykło mawiać się o średniowiecznym naukowcu, którego odkrycie oraz książka "O obrotach sfer niebieskich" stało się podstawą najważniejszej naukowej rewolucji w dziejach ludzkości
• Bryndal Rafał. Satyryk, poeta, dziennikarz Radia Zet, współtwórca audycji radiowej "Rozmowy rolowane"
• Halik Tony (Mieczysław Sędzimir Antoni Halik). Urodzony w Toruniu polski podróżnik, wraz z żoną Elżbietą Dzikowską prowadził serię programów edukacyjnych "Pieprz i Wanilia". W 1976 para, wspólnie z podróżnikiem Edmondo Guillenem podjęła się ekspedycji do Vilcabamby, legendarnego miasta Inków w Ameryce Południowej
• Herbert Zbigniew. Poeta, eseista, artysta międzynarodowej skali, wybitny twórca polskiej kultury (Pan Cogito), działacz Armii Krajowej. Humanista znany i ceniony na całym świecie, jego utwory zostały przetłumaczone między innymi na czeski, włoski, angielski, szwedzki, czy holenderski. Za swoją twórczość Herbert otrzymał wiele prestiżowych nagród (im. Lenaua, im. Petrarki, im. Herdera). Poeta kończył studia prawnicze na Uniwesytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu
• Linda Bogusław. Aktor i reżyser. Sławę przyniosły mu kreacje charakterów w wielu znanych dziełach polskiej kinematografii. Film Agnieszki Holland - "Gorączka" uważany jest za jego debiut filmowy. Ważniejsze role aktor zagrał także w filmach "Quo Vadis", "Kroll", "Tato", "Szczęśliwego Nowego Jorku", "Demony Wojny wg Goi", "Pan Tadeusz", "Sara", "Psy", "Jasne błękitne okna"
• Orłoś Maciej. Dzienikarz, prezenter Telewizji Polskiej Programu Pierwszego, prowadzący serwisu informacyjnego Teleexpress od ponad 16 lat. Zajmuje się ponadto aktorstwem, zagrał miedzy innymi w filmie o Janie Pawle II, "Brat Naszego Boga", a także w serialach ". W labiryncie", "Pogranicze w ogniu", czy "Klan"
• Szymborska Wisława. Laureatka Literackiej Nagrody Nobla w 1996 roku "za poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości". Ważniejsze tomiki poezji to "Wołanie do Yeti", "Koniec i początek" (zawierający słynny utwór "Nic dwa razy"), "Wielka Liczba", "Sto Pociech". Szymborska mieszkała wraz z rodzicami w Toruniu, w okresie przedwojennym

Sport

[ Góra strony ]

• Aeroklub Pomorski. Skupia miłośników sportów podniebnych z całego województwa. Klub organizuje szkolenia samolotowe, szybowcowe oraz spadochronowe
• KS Pomorzanin. Zrzeszeni w klubie Torunianie, mogą oddawać się pasji sportu w trzech sekcjach: hokej na trawie, piłka nożna oraz boks
• KST Unibax. Motocyklowy klub sportowy, który tradycjami żużlowymi sięga do lat 30-tych ubiegłego stulecia
• Kujawsko-Pomorski Związek Jeździecki. Zajmuje się organizacją zawodów jeździeckich na Kujawach i Pomorzu, oraz koncentruje wszystkie kluby
• MOSiR Toruń. Ośrodek posiada ogromne zaplecze sportowo-rekreacyjne, zlokalizowane w różnych częściach miasta. Do dyspozycji mieszkańców oddaje halę sportową, siłownię, lodowisko, aquapark, skatepark, miejski stadion, czy kąpielisko. Przy ośrodku działa Miejski Klub Lekkoatletyczny

Więcej ...